مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه به نوع آسیب و جراحی انجامشده بستگی دارد، اما مراقبت از زخم، کنترل درد و تورم، استفاده صحیح از اسلینگ، رعایت محدودیتهای حرکتی و انجام برنامه توانبخشی از مهمترین اقدامات این دوره هستند. مراقبت بعد از ترمیم روتاتورکاف یا لابروم با مراقبت پس از یک آرتروسکوپی ساده یکسان نیست. در این مقاله، مهمترین نکات دوران نقاهت آرتروسکوپی شانه، نحوه خوابیدن، زمان حرکت دادن دست، فیزیوتراپی، رانندگی، بازگشت به کار و ورزش را بررسی میکنیم.
در صورتی که قصد دارید برای درمان به دکتر حمید هجرتی مراجعه کنید میتوانید با شماره های زیر تماس بگیرید.
مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه در روزهای اول
روزهای ابتدایی پس از آرتروسکوپی شانه بیشتر از هر زمان دیگری به مراقبت از محل جراحی و محافظت از شانه نیاز دارد. در این دوره، بیمار باید از انجام حرکات ناگهانی، بلند کردن اجسام و فعالیتهایی که به شانه فشار وارد میکنند خودداری کند. با این حال، مقدار استراحت و میزان مجاز حرکت برای همه افراد یکسان نیست؛ زیرا آرتروسکوپی تشخیصی یا برداشتن بافت آسیبدیده با ترمیم تاندون یا لابروم تفاوت دارد.
در استراحت بعد از آرتروسکوپی شانه منظور بیحرکت نگه داشتن کامل بدن یا شانه برای مدت طولانی نیست، مگر اینکه جراح چنین دستوری داده باشد. بیمار باید فعالیتهای روزمره را در محدوده مجاز انجام دهد و برنامه حرکتی یا فیزیوتراپی تجویزشده را طبق دستور دنبال کند. مصرف داروها، مراقبت از زخم و مراجعه در زمان تعیینشده برای بررسی روند بهبودی نیز بخش مهمی از مراقبت بعد از عمل آرتروسکوپی شانه است.
مراقبت از محل زخم و بخیه
مراقبت از زخم بعد از آرتروسکوپی شانه با خشک و تمیز نگه داشتن محل برشهای جراحی آغاز میشود. پانسمان باید طبق دستور پزشک یا مرکز درمانی تعویض شود و بیمار نباید بخیه، نوارهای روی زخم یا محل برشها را دستکاری کند. خیس کردن زخم، رفتن به استخر یا قرار دادن محل جراحی در آب نیز باید تا زمان اجازه پزشک به تعویق بیفتد.
مقدار کمی خون یا ترشح روی پانسمان در ساعات ابتدایی ممکن است مشاهده شود، اما افزایش قرمزی، تورم، ترشح غیرطبیعی، بوی نامطبوع یا باز شدن زخم نیاز به پیگیری پزشکی دارد. مراقبت از بخیه بعد از آرتروسکوپی شانه به نوع بخیه و روش بسته شدن زخم بستگی دارد؛ بنابراین زمان برداشتن بخیه یا تغییر پانسمان نباید بر اساس تجربه افراد دیگر تعیین شود.
کنترل درد و تورم
درد بعد از آرتروسکوپی شانه در روزهای ابتدایی میتواند وجود داشته باشد و شدت آن به نوع جراحی و شرایط بیمار بستگی دارد. داروهای تجویزشده باید مطابق دستور پزشک مصرف شوند و بیمار نباید بدون هماهنگی، مقدار دارو را افزایش دهد یا مصرف آن را قطع کند. در صورت توصیه پزشک، کمپرس سرد میتواند برای کاهش درد و تورم استفاده شود؛ اما یخ نباید مستقیما روی پوست قرار گیرد.
استراحت مناسب و قرار دادن دست در وضعیت توصیهشده نیز میتواند به کنترل علائم کمک کند. نکته مهم این است که داروی مسکن نباید برای ادامه فعالیتهایی استفاده شود که پزشک آنها را ممنوع کرده است. اگر درد شدیدتر شود، بهطور مداوم افزایش پیدا کند یا با داروهای تجویزشده کنترل نشود، بیمار باید با پزشک خود تماس بگیرد.
استفاده از اسلینگ بعد از آرتروسکوپی شانه
استفاده از اسلینگ بعد از آرتروسکوپی شانه برای همه بیماران مدت یکسانی ندارد. در برخی جراحیها، اسلینگ برای محافظت از تاندون یا بافت ترمیمشده استفاده میشود، اما پس از برخی اقدامات سادهتر ممکن است دوره استفاده کوتاهتر باشد. نوع آسیب و جراحی تعیین میکند که شانه تا چه اندازه باید محافظت شود.
برای مثال، مراقبتهای بعد از ترمیم روتاتورکاف، ترمیم لابروم، جراحی ناپایداری شانه یا برداشتن بافت آسیبدیده میتواند متفاوت باشد. به همین دلیل، کنار گذاشتن اسلینگ فقط به دلیل کاهش درد یا مقایسه با بیمار دیگر توصیه نمیشود. استفاده از اسلینگ باید مطابق برنامه جراح باشد و در صورت ایجاد فشار یا بیحسی، نحوه تنظیم آن بررسی شود.
آیا میتوان اسلینگ را هنگام خواب باز کرد؟
پاسخ این سوال به نوع جراحی بستگی دارد. در برخی موارد، جراح توصیه میکند بیمار هنگام خواب نیز از شانه محافظت کند؛ در حالی که در شرایط دیگر ممکن است اجازه دهد اسلینگ در زمان مشخصی باز شود. بنابراین نمیتوان برای همه بیماران یک زمان مشخص تعیین کرد.
اگر اسلینگ هنگام خواب باعث فشار یا ناراحتی میشود، بهتر است بیمار درباره نحوه تنظیم آن یا وضعیت مناسب خواب با تیم درمان مشورت کند. باز کردن خودسرانه اسلینگ، بهویژه پس از جراحیهای ترمیمی، میتواند با برنامه محافظتی جراح هماهنگ نباشد.
نحوه خوابیدن بعد از آرتروسکوپی شانه
خوابیدن بعد از آرتروسکوپی شانه در روزهای ابتدایی ممکن است به دلیل درد، تورم یا استفاده از اسلینگ دشوار باشد. بسیاری از بیماران با خوابیدن به پشت یا در وضعیت نیمهنشسته راحتتر هستند. قرار دادن بالش زیر بازو یا کنار بدن میتواند به حمایت از اندام کمک کند، اما وضعیت دقیق باید با محدودیتهای مربوط به نوع جراحی هماهنگ باشد.
در روزهای ابتدایی بهتر است از خوابیدن روی شانه جراحیشده و وارد کردن فشار مستقیم به محل عمل خودداری شود. اگر بیمار هنگام خواب بهطور ناخودآگاه به سمت شانه جراحیشده میچرخد، قرار دادن بالش در کنار بدن میتواند به حفظ وضعیت خواب کمک کند. در جراحیهایی مانند ترمیم روتاتورکاف یا لابروم، دستور بهترین جراح آرتروسکوپی شانه درباره وضعیت خواب اهمیت ویژهای دارد.
آیا خوابیدن روی شانه عملشده مجاز است؟
تا زمانی که شانه به اندازه کافی ترمیم نشده و پزشک اجازه نداده است، بهتر است از وارد کردن فشار مستقیم و طولانیمدت روی شانه جراحیشده خودداری شود. زمان بازگشت به خوابیدن روی این سمت به نوع عمل و روند بهبودی بستگی دارد.
اگر بیمار در یک وضعیت خاص درد بیشتری احساس میکند، نباید شانه را به زور در همان حالت نگه دارد. میتوان درباره استفاده از بالش یا تغییر وضعیت خواب با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کرد.
حرکت دادن دست بعد از آرتروسکوپی شانه
یکی از مهمترین سوالات بیماران این است که چند روز بعد از آرتروسکوپی شانه میتوان دست را حرکت داد؟ پاسخ این سوال به نوع عمل بستگی دارد. پس از بعضی اقدامات، حرکات ملایم ممکن است از مراحل ابتدایی در برنامه توانبخشی قرار بگیرند؛ اما پس از ترمیم برخی تاندونها یا ساختارهای داخل شانه، حرکت فعال یا بعضی جهتهای حرکتی ممکن است برای مدتی محدود شوند.
به همین دلیل، محدودیت حرکتی بعد از آرتروسکوپی شانه باید بر اساس دستور جراح تعیین شود. کاهش درد به این معنا نیست که تمام بافتهای داخلی شانه ترمیم شدهاند. ممکن است بیمار احساس کند میتواند دست خود را بیشتر حرکت دهد، اما هنوز برای انجام برخی حرکات آمادگی کافی نداشته باشد.
آیا حرکت دادن شانه بعد از آرتروسکوپی مجاز است؟
در برخی بیماران، حرکات کنترلشده و مشخص از روزهای ابتدایی با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام میشوند. این حرکات ممکن است برای حفظ دامنه حرکتی یا جلوگیری از خشکی مفصل تجویز شوند. در مقابل، پس از بعضی جراحیهای ترمیمی، حرکت شانه باید محافظتشده و در محدودهای مشخص باشد.
بنابراین انجام حرکات خودسرانه، بالا بردن دست بیش از حد، چرخش شدید شانه یا انجام حرکاتی که برای بیمار دیگری تجویز شده است، توصیه نمیشود. برنامه حرکتی باید با نوع جراحی هماهنگ باشد؛ برنامه مناسب برای یک آرتروسکوپی ساده ممکن است برای ترمیم روتاتورکاف مناسب نباشد.
برای دریافت مشاوره تخصصی توسط دکتر حمید هجرتی فرم زیر را پر کنید تا تیم دکتر در سریعترین زمان با شما تماس بگیرند.
فیزیوتراپی بعد از آرتروسکوپی شانه
فیزیوتراپی بعد از آرتروسکوپی شانه با توجه به نوع جراحی و هدف درمانی تنظیم میشود. در مراحل اولیه، ممکن است تمرکز بر کنترل درد و حفظ حرکت ایمن باشد و در مراحل بعدی، تمرینها بهتدریج برای افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات پیشرفت کنند.
زمان شروع فیزیوتراپی برای همه بیماران یکسان نیست. بیمار پس از ترمیم تاندون یا لابروم ممکن است به برنامه محافظهکارانهتری نسبت به فردی که آرتروسکوپی سادهتری داشته است نیاز داشته باشد. تمرینهای سنگین یا اضافه کردن وزنه بدون اجازه متخصص میتواند با مرحله ترمیم بافت هماهنگ نباشد.
اهمیت انجام منظم تمرینات توانبخشی
انجام منظم تمرینهای تجویزشده به بازگشت تدریجی حرکت و قدرت شانه کمک میکند. از طرف دیگر، انجام ندادن تمرینهای مجاز ممکن است باعث شود دامنه حرکتی بهخوبی پیشرفت نکند و در برخی شرایط به ایجاد محدودیت حرکتی کمک کند.
با این حال، انجام تمرین بیشتر همیشه به معنی بهبودی سریعتر نیست. افزایش ناگهانی تعداد تکرارها، اضافه کردن وزنه یا انجام حرکات دردناک میتواند فشار نامناسبی به شانه وارد کند. برنامه توانبخشی باید بهتدریج پیش برود و با نوع جراحی و وضعیت بافت ترمیمشده هماهنگ باشد.
تغذیه بعد از آرتروسکوپی شانه
تغذیه متعادل پس از جراحی به تامین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک میکند. دریافت پروتئین کافی از منابع غذایی مناسب، مصرف مایعات کافی و داشتن رژیم غذایی متعادل از نکات عمومی قابل توجه هستند. بیمارانی که بیماری زمینهای یا محدودیت غذایی دارند، باید توصیههای تغذیهای را با شرایط پزشکی خود هماهنگ کنند.
شروع خودسرانه مکملها یا مصرف دوزهای بالای ویتامینها برای سرعت بخشیدن به ترمیم شانه توصیه نمیشود. اگر پزشک مکمل خاصی را تجویز کرده است، مقدار و مدت مصرف باید مطابق دستور او باشد.
چه کارهایی بعد از آرتروسکوپی شانه ممنوع است؟
پس از آرتروسکوپی شانه، برخی فعالیتها ممکن است به بافتهای جراحیشده فشار وارد کنند. بلند کردن اجسام سنگین، حرکات ناگهانی، کشیدن یا هل دادن اجسام، تکیه دادن وزن بدن روی شانه عملشده و شروع ورزش بدون اجازه متخصص از فعالیتهایی هستند که باید از آنها پرهیز شود.
همچنین خیس کردن زخم پیش از اجازه پزشک، دستکاری بخیه یا پانسمان، قطع خودسرانه داروها و رانندگی در زمانی که بیمار کنترل کافی روی دست و فرمان ندارد، مناسب نیست. حتی اگر بیمار احساس کند دردش کمتر شده است، باید محدودیتهای تعیینشده برای نوع جراحی را رعایت کند.
رانندگی بعد از آرتروسکوپی شانه
رانندگی بعد از آرتروسکوپی شانه به تعداد روزهای گذشته از عمل محدود نمیشود. نوع جراحی، استفاده از اسلینگ، شدت درد، دامنه حرکتی، توانایی کنترل فرمان و انجام واکنش سریع و همچنین مصرف داروهای خوابآور همگی اهمیت دارند.
بیمار باید بتواند بدون درد شدید و محدودیت قابل توجه، فرمان را کنترل کند و در موقعیتهای ناگهانی واکنش مناسبی نشان دهد. رانندگی در زمان مصرف داروهایی که باعث خوابآلودگی یا کاهش هوشیاری میشوند نیز میتواند خطرناک باشد. بنابراین زمان دقیق بازگشت به رانندگی باید با شرایط فرد و نظر پزشک هماهنگ شود.
برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی ارتوپدی با ما در ارتباط باشید.
بازگشت به کار بعد از آرتروسکوپی شانه
چه زمانی بعد از آرتروسکوپی شانه میتوان کار کرد؟ به نوع شغل و نوع جراحی بستگی دارد. فردی که کار اداری انجام میدهد و نیازی به بلند کردن اجسام یا حرکت مداوم دست ندارد، اغلب میتواند زودتر از فردی که کار فیزیکی سنگین انجام میدهد به فعالیت شغلی برگردد. در مشاغلی که به کار بالای سر، بلند کردن اجسام، حمل بار یا حرکت مکرر شانه نیاز دارند، بازگشت به کار ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. در جدول زیر، تفاوت کلی بین فعالیتهای مختلف را میبینید:
| نوع فعالیت | نکته مهم درباره بازگشت |
|---|---|
| کار اداری و کمتحرک | معمولا زودتر از مشاغل فیزیکی |
| کار با حرکت مداوم دست | نیازمند بررسی دامنه حرکت و درد |
| کار سنگین و بلند کردن اجسام | نیازمند تکمیل مراحل لازم توانبخشی و تأیید پزشک |
| کارهای بالای سر | معمولا نیازمند قدرت و دامنه حرکتی کافی |
این جدول فقط یک راهنمای کلی است و زمان دقیق بازگشت به کار باید بر اساس نوع جراحی و شرایط بیمار تعیین شود.
بازگشت به ورزش بعد از آرتروسکوپی شانه
ورزش بعد از عمل شانه باید بهصورت مرحلهای و مطابق برنامه توانبخشی انجام شود. شانه ممکن است در ظاهر بهتر شده باشد، اما قدرت و تحمل بافتهای داخلی هنوز برای ورزش سنگین کافی نباشد. به همین دلیل، بازگشت به ورزش باید بر اساس پیشرفت حرکتی و قدرت شانه انجام شود، نه فقط بر اساس تعداد روزهای گذشته از عمل.
نوع ورزش نیز اهمیت دارد. فعالیتهایی مانند شنا، تنیس، ورزشهای پرتابی و بدنسازی میتوانند به دامنه حرکتی، قدرت و کنترل بالاتنه نیاز داشته باشند. بنابراین بازگشت به بدنسازی بعد از آرتروسکوپی شانه، شنا بعد از آرتروسکوپی شانه و ورزشهای پرتابی باید تدریجی باشد و با اجازه پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود.
ورزشهای سبک
ورزشهای سبک ممکن است در مرحلهای از توانبخشی و پس از تایید متخصص آغاز شوند. حتی تمرینهایی که ساده به نظر میرسند باید در محدوده حرکتی تعیینشده انجام شوند، بهخصوص اگر شانه تحت ترمیم تاندون یا لابروم قرار گرفته باشد. اگر هنگام تمرین درد بهطور واضح افزایش پیدا کند یا پس از فعالیت برای مدت غیرمعمول باقی بماند، ادامه دادن تمرین بدون بررسی برنامه مناسب نیست. ممکن است لازم باشد شدت، دامنه یا تعداد تکرارها اصلاح شود.
ورزشهای سنگین و بدنسازی
بازگشت به بدنسازی و ورزشهای سنگین باید پس از طی مراحل مناسب توانبخشی انجام شود. شروع سریع تمرین با وزنه، حرکات بالای سر یا تمرینهایی که فشار زیادی به شانه وارد میکنند، میتواند با مرحله ترمیم بافت سازگار نباشد. در ورزشهایی مانند شنا و تنیس، علاوه بر قدرت، کنترل شانه و دامنه حرکتی مناسب اهمیت دارد. بنابراین زمان بازگشت به این ورزشها برای فردی که ترمیم روتاتورکاف داشته است، لزوما با فردی که یک آرتروسکوپی ساده انجام داده است یکسان نیست.
درد بعد از آرتروسکوپی شانه تا چند روز طبیعی است؟
آیا درد بعد از آرتروسکوپی شانه طبیعی است؟ درد و تورم در روزهای ابتدایی پس از جراحی میتواند وجود داشته باشد، اما شدت و مدت آن به نوع عمل و شرایط بیمار بستگی دارد. برای مثال، درد پس از یک اقدام ساده با درد پس از ترمیم تاندون یا لابروم قابل مقایسه نیست.
روند کلی علائم باید بهتدریج بهتر شود، هرچند ممکن است پس از افزایش فعالیت طبق برنامه توانبخشی، درد خفیف و موقت ایجاد شود. درد شدید، درد رو به افزایش یا دردی که با داروهای تجویزشده کنترل نمیشود، نیازمند بررسی پزشکی است.
علائم هشداردهنده بعد از آرتروسکوپی شانه
برخی علائم پس از جراحی نیاز به تماس با پزشک دارند. تب، افزایش قرمزی و تورم اطراف زخم، ترشح غیرطبیعی، بوی نامطبوع، باز شدن زخم یا درد شدید و کنترلنشدنی از جمله مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
بیحسی یا ضعف جدید و قابل توجه در دست، تغییر رنگ غیرطبیعی اندام، تنگی نفس یا درد قفسه سینه نیز نیازمند ارزیابی فوری پزشکی هستند. علت این علائم را نمیتوان فقط بر اساس یک مقاله مشخص کرد و تشخیص نیاز به بررسی بالینی دارد.
مدت زمان بهبودی بعد از آرتروسکوپی شانه چقدر است؟
چند روز بعد از آرتروسکوپی شانه بهبودی حاصل میشود؟ پاسخ به این سوال به نوع آسیب و جراحی بستگی دارد. ممکن است فرد پس از یک اقدام ساده، زودتر فعالیتهای روزمره خود را آغاز کند، اما ترمیم روتاتورکاف یا لابروم اغلب به دوره طولانیتری از محافظت و توانبخشی نیاز دارد.
بهبودی را باید در چند مرحله در نظر گرفت. کاهش درد و انجام برخی فعالیتهای روزمره به معنی ترمیم کامل بافت نیست. بازگشت دامنه حرکتی، افزایش قدرت عضلات و بازگشت به کار سنگین یا ورزش ممکن است هرکدام زمان متفاوتی داشته باشند. بنابراین نمیتوان برای همه بیماران وعده بهبودی کامل در چند روز یا یک زمان ثابت ارائه کرد.
سوالات متداول
خیر. مدت استفاده از اسلینگ به نوع جراحی و دستور جراح بستگی دارد و نباید خودسرانه کم یا زیاد شود.
زمان شروع حرکت به نوع عمل بستگی دارد. بعضی حرکات ممکن است زودتر و با نظر متخصص آغاز شوند، اما برخی حرکات فعال یا دامنههای خاص پس از جراحیهای ترمیمی باید برای مدتی محدود شوند.
خوابیدن به پشت یا در وضعیت نیمهنشسته و حمایت از بازو با بالش برای بسیاری از بیماران راحتتر است. با این حال، وضعیت خواب باید با دستور جراح و نوع جراحی هماهنگ باشد.
زمان خیس کردن محل جراحی به وضعیت زخم و دستور پزشک بستگی دارد. تا زمانی که اجازه داده نشده است، نباید محل برشها را در آب قرار داد.
بیحسی یا ضعف جدید و قابل توجه باید به پزشک اطلاع داده شود، بهخصوص اگر ناگهانی، شدید یا همراه با تغییر رنگ دست باشد.
جمعبندی
مهمترین مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه شامل مراقبت از زخم، کنترل درد و تورم، استفاده صحیح از اسلینگ، رعایت محدودیتهای حرکتی و انجام منظم برنامه توانبخشی است. زمان حرکت دادن دست، شروع فیزیوتراپی، رانندگی، بازگشت به کار و ورزش به نوع جراحی و روند ترمیم بستگی دارد و برای همه بیماران یکسان نیست.
بنابراین، بهترین برنامه مراقبتی همان برنامهای است که بر اساس نوع آسیب و جراحی توسط جراح و تیم توانبخشی تعیین میشود. کاهش درد بهتنهایی به معنی ترمیم کامل شانه نیست و بیمار باید تا زمان تایید متخصص از فعالیتهای سنگین و حرکات خارج از برنامه خودداری کند. در صورت بروز درد شدید یا رو به افزایش، تب، تغییرات غیرطبیعی زخم، ضعف یا بیحسی جدید در دست، باید با پزشک تماس گرفت.