آرتروز شانه یکی از شایعترین علل درد مزمن و محدودیت حرکتی در مفصل شانه است که میتواند به مرور زمان کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری معمولا در اثر ساییدگی تدریجی غضروف مفصل، افزایش سن، آسیبهای قبلی یا فشارهای مکرر ایجاد میشود و با علائمی مانند درد هنگام حرکت، خشکی مفصل و کاهش دامنه حرکتی همراه است. در ادامه این مطلب با علائم، علتها و روشهای درمان آرتروز شانه آشنا میشوید تا بتوانید به موقع برای کنترل درد و جلوگیری از پیشرفت آن اقدام کنید.
آرتروز شانه چیست؟
آرتروز شانه نوعی بیماری تخریبی مفصل است که در آن غضروف محافظ بین استخوانهای مفصل شانه به تدریج ساییده و نازک میشود. با از بین رفتن این غضروف، استخوانها هنگام حرکت روی هم ساییده میشوند و همین مسئله باعث درد، خشکی، صدا دادن مفصل و کاهش دامنه حرکتی شانه میشود. این عارضه با افزایش سن، آسیبهای قبلی، شکستگیها، دررفتگیهای مکرر یا فشارهای طولانیمدت روی شانه ایجاد میشود و در صورت پیشرفت میتواند انجام فعالیتهای روزمره مانند لباس پوشیدن یا بالا بردن دست را دشوار کند.
انواع بیماری های آرتروز شانه
مفصل شانه پر تحرک ترین مفصل بدن بوده و ممکن است برخی از بیماری های آرتروز، شانه را تحت تاثیر قرار می دهند که به شرح زیر است:
- بورسیت شانه
- آرتریت روماتوئید
- آرتروز روتاتور کاف
- روماتیسم مفصلی
- آرتروز یا ورم مفاصل
- آرتریت پس ضربه ای
- نکروز آواسکولار شانه
- آرتروز ناشی از آسیبهای مکرر
- پارگی تاندون عضلات گرداننده شانه
علائم آرتروز شانه
غضروف ها نقش حیاتی در بدن دارند و از بافت های مهم هر مفصل به شمار می روند. این غضروف ها وظیفه محافظت از مفصل و تحمل فشارها و شوک های وارد شده را بر عهده دارند تا از آسیب دیدگی استخوان ها جلوگیری کنند. همچنین، وجود غضروف ها برای حرکت روان و طبیعی استخوان ها بسیار ضروری است. معمولا این عارضه با علائم مختلفی در بدن شما عزیزان بروز می کند که شدت و مدت زمان آنها متفاوت است. برخی از علائم رایج این بیماری به شرح زیر است:
- خشکی شانه
- تورم و التهاب
- ضعف عضلانی
- درد در ناحیه گردن
- صدای تق تق کردن
- کاهش دامنه حرکتی
- اختلال در عملکرد شانه
- درد در پهلو پشت شانه
- احساس گرمی و سوزش در شانه
بیشتر بخوانید: جراحی تاندون شانه
چه عواملی باعث بروز آرتروز شانه میشوند؟
آرتروز شانه بهصورت تدریجی و در اثر فرسایش مفصل ایجاد میشود، اما عوامل مختلفی میتوانند روند تخریب غضروف را سرعت ببخشند. شناخت این عوامل کمک میکند افراد در معرض خطر، زودتر برای پیشگیری یا درمان اقدام کنند.
افزایش سن
با بالا رفتن سن، خاصیت ارتجاعی و قدرت ترمیم غضروف مفصلی کاهش پیدا میکند. همین مسئله باعث میشود مفصل شانه در برابر فشارهای روزمره آسیب پذیرتر شود و به مرور دچار ساییدگی گردد.
آسیبها و ضربههای قبلی
شکستگی، دررفتگی یا ضربههای شدید به شانه میتواند ساختار مفصل را تغییر دهد و زمینه را برای تخریب زودرس غضروف فراهم کند. حتی آسیبهایی که سالها قبل رخ دادهاند، ممکن است بعدها به آرتروز منجر شوند.
حرکات تکراری و فشار مداوم
افرادی که به دلیل شغل یا ورزش، حرکات مکرر بالای سر انجام میدهند بیشتر در معرض ساییدگی مفصل شانه هستند. فشار مداوم روی مفصل میتواند روند تخریب غضروف را تسریع کند.
بیماریهای التهابی مفصل
بیماریهایی مانند روماتیسم مفصلی میتوانند باعث التهاب مزمن در مفصل شانه شوند. این التهاب طولانی مدت به تدریج غضروف را تخریب کرده و زمینه بروز آرتروز را فراهم میکند.
ضعف عضلات اطراف شانه
عضلات سالم نقش مهمی در تثبیت مفصل دارند. اگر این عضلات ضعیف باشند، فشار بیشتری به سطوح مفصلی وارد میشود و احتمال ساییدگی و تخریب افزایش پیدا میکند.
روشهای تشخیص آرتروز شانه
با پیشرفت علم پزشکی روشهای مختلفی برای تشخیص این عارضه وجود دارد اما ابتدا باید به بهترین متخصص ارتوپد قوچان و مشهد مراجعه نمایید تا با انجام معاینه فیزیکی و بررسی علائم بهترین روش تشخیص را تجویز کند. البته لازم به ذکر است در برخی مواقع پزشک با ترکیب این روش ها، تشخیص دقیقی از وضعیت آرتروز شانه دارد و بر اساس آن بهترین روش درمان را به شما عزیزان پیشنهاد می دهد. مهمترین روشهای تشخیص این بیماری به شرح زیر است:
- آزمایشات خون
- معاینه فیزیکی
- آرتروسکوپی شانه
- تصویربرداری با اشعه ایکس
- تصویربرداری با ام آر آی (MRI)
روشهای درمان آرتروز شانه
ابتدا لازم به ذکر است درمان آرتروز شانه به منظور کاهش درد، بهبود حرکت مفصل و جلوگیری از پیشرفت بیماری انجام می شود. با توجه به شدت بیماری و وضعیت جسمانی هر فرد، روشهای مختلفی وجود داشته که به شرح زیر است:
- فیزیوتراپی
- کاهش وزن
- آرتروسکوپی شانه
- تزریق کورتیکواستروئید
- جراحی تعویض مفصل شانه
- جراحی تعویض مفصل شانه
- تزریقات هیالورونیک اسید، کورتیزون
- مصرف داروهای مسکن و ضدالتهاب
- استراحت و اجتناب از فعالیت های مضر
- استفاده از کمپرس یخ به مدت 20 الی 30 دقیقه
بیشتر بخوانید: روشهای درمان آرتروز شانه
چه زمانی باید برای آرتروز شانه به پزشک مراجعه کنیم
اگرچه برخی علائم آرتروز شانه در مراحل اولیه خفیف هستند و ممکن است با استراحت یا ورزش سبک کنترل شوند، اما برخی نشانهها هشداری هستند که باید فورا به پزشک مراجعه کنید. مراجعه به موقع باعث پیشگیری از پیشرفت سریعتر بیماری و کاهش خطر نیاز به جراحی پیچیده میشود.
نشانههایی که باید به پزشک مراجعه کنید، عبارتند از:
- بیحسی، گزگز یا احساس سوزن سوزن شدن در دستها
- درد مداوم یا شدید حتی در حالت استراحت
- اختلال در خواب به دلیل درد شانه
- کاهش محسوس دامنه حرکتی شانه
- ناتوانی در بالا بردن دست یا انجام فعالیتهای روزمره
- قفل شدن یا صدا دادن مفصل هنگام حرکت
- تورم، قرمزی یا احساس گرمی در شانه
- ضعف عضلانی قابل توجه در بازو
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، آرتروز شانه یک بیماری مفصلی بوده که به تدریج باعث تخریب غضروف ها و کاهش دامنه حرکتی مفصل شانه می شود. این عارضه بنا به دلایل مختلفی اعم از افزایش سن، آسیب های قبلی، استفاده مکرر از مفصل و برخی بیماری های التهابی ایجاد می شود. درمان این بیماری شامل روشهای دارویی، فیزیوتراپی، تزریقات و در موارد شدیدتر، جراحی است.