شکستگی آرنج کودکان معمولا پس از زمین خوردن، ضربه مستقیم یا آسیب هنگام بازی و ورزش ایجاد می‌شود و می‌تواند با درد، تورم، کبودی و محدود شدن حرکت دست همراه باشد. با این حال، شدت درد یا ظاهر آرنج به‌تنهایی نمی‌تواند نوع و شدت شکستگی را مشخص کند. تشخیص اغلب با معاینه پزشک و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود. نوع شکستگی، میزان جابه‌جایی استخوان و وضعیت اعصاب و عروق دست در انتخاب روش درمان نقش دارند. در ادامه، مهم‌ترین علائم، روش‌های درمان و مراقبت‌های لازم بعد از شکستگی آرنج کودک را بررسی می‌کنیم.
در این ویدئو یک دختر کوچولوی ریزه‌میزه را مشاهده می‌کنید که با شکستگی آرنج به مطب دکتر حمید هجرتی مراجعه کرده است.
شایع‌ترین علت شکستگی آرنج در کودکان چیست؟
شکستگی آرنج در کودکان یکی از آسیب‌هایی است که ممکن است هنگام بازی، ورزش یا فعالیت‌های روزمره اتفاق بیفتد. استخوان‌های اطراف آرنج در سنین کودکی هنوز در حال رشد هستند و وارد شدن نیروی ناگهانی به دست می‌تواند باعث شکستگی در قسمت‌های مختلف اطراف مفصل شود. یکی از شایع‌ترین انواع این آسیب، شکستگی سوپراکوندیلار استخوان بازو است که بیشتر در کودکان سنین پایین و پس از زمین خوردن روی دست دیده می‌شود.
زمین خوردن روی دست
شکستگی آرنج کودک بر اثر زمین خوردن یکی از الگوهای رایج آسیب است. زمانی که کودک هنگام سقوط دست خود را برای محافظت از بدن جلو می‌برد، نیروی حاصل از برخورد می‌تواند از مچ و ساعد به سمت آرنج منتقل شود. در بعضی موارد این نیرو باعث آسیب در قسمت پایینی استخوان بازو یا استخوان‌های ساعد در نزدیکی آرنج می‌شود.
برای مثال، ممکن است کودک هنگام دویدن در حیاط یا زمین بازی زمین بخورد و بلافاصله بعد از حادثه دست خود را کمتر حرکت دهد. حتی اگر تغییر شکل واضحی دیده نشود، درد و محدودیت حرکت می‌تواند نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.
شاید این مطلب برای شا مفید باشد: علائم شکستگی استخوان به همراه روش‌های درمان
ضربه مستقیم به آرنج
برخورد مستقیم آرنج با زمین، دیوار، وسایل بازی یا سایر اجسام نیز می‌تواند موجب آسیب استخوانی شود. شدت ضربه، محل برخورد و وضعیت دست در لحظه حادثه در نوع آسیب موثر هستند. گاهی ضربه مستقیم تنها باعث کوفتگی می‌شود و در موارد دیگر ممکن است شکستگی ایجاد کند؛ بنابراین نمی‌توان تنها بر اساس ظاهر اولیه آرنج درباره وجود یا نبود شکستگی تصمیم گرفت.
افتادن از وسایل بازی
وسایل بازی مانند سرسره، تاب و تجهیزات بازی در پارک از موقعیت‌هایی هستند که احتمال زمین خوردن کودک را افزایش می‌دهند. اگر پس از سقوط، کودک دست خود را استفاده نکند، هنگام حرکت دادن آرنج درد داشته باشد یا تورم قابل توجه ایجاد شود، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در صورتی که قصد دارید برای درمان به دکتر حمید هجرتی مراجعه کنید می‌توانید با شماره های زیر تماس بگیرید.
آسیب هنگام ورزش
فعالیت‌های ورزشی نیز می‌توانند با آسیب آرنج همراه باشند. برخورد با بازیکن دیگر، افتادن، فرود نامناسب یا وارد شدن نیروی چرخشی به دست از جمله مکانیسم‌هایی هستند که ممکن است باعث آسیب استخوانی یا مفصلی شوند. در چنین شرایطی، ادامه فعالیت ورزشی تا مشخص شدن وضعیت دست توصیه نمی‌شود.
حوادث و ضربه‌های شدید
تصادف، افتادن از ارتفاع یا وارد شدن ضربه شدید می‌تواند باعث شکستگی‌های پیچیده‌تر شود. در این شرایط ممکن است علاوه بر شکستگی، آسیب به پوست، عصب یا عروق اطراف آرنج نیز وجود داشته باشد. به همین دلیل، وجود تغییر شکل واضح یا علائم مربوط به گردش خون و حس دست، نیازمند ارزیابی فوری است.
شاید این مطلب برای شما مفید باشد: درمان شکستگی دست کودک در مشهد
علائم شکستگی آرنج کودکان چیست؟
علائم شکستگی آرنج کودکان می‌تواند از یک کودک به کودک دیگر متفاوت باشد و به محل شکستگی و میزان جابه‌جایی استخوان بستگی دارد. بعضی شکستگی‌ها با تغییر شکل واضح همراه هستند، در حالی که برخی آسیب‌ها ممکن است ظاهر نسبتا طبیعی آرنج را حفظ کنند. درد و تورم از علائم شایع هستند، اما برای تشخیص قطعی کافی نیستند.
مهم‌ترین نشانه‌هایی که پس از آسیب باید مورد توجه قرار گیرند عبارت‌اند از:
- درد شدید یا مداوم در ناحیه آرنج
- تورم اطراف مفصل
- کبودی یا تغییر رنگ پوست
- حساسیت هنگام لمس محل آسیب
- محدود شدن حرکت آرنج
- درد هنگام خم یا راست کردن دست
- تغییر شکل ظاهری آرنج
- بی‌قراری یا گریه کودک هنگام حرکت دادن دست
- بی‌حسی، گزگز یا تغییر حس در انگشتان
در کودکان کم‌سن، تشخیص آسیب ممکن است دشوارتر باشد؛ زیرا کودک همیشه نمی‌تواند محل درد را به‌درستی توضیح دهد. برای مثال، ممکن است بعد از زمین خوردن از استفاده از دست خودداری کند یا هنگام لباس پوشیدن و حرکت دادن دست واکنش درد نشان دهد.
شدت علائم نیز همیشه نشان‌دهنده میزان آسیب نیست. به همین دلیل، اگر پس از یک ضربه قابل توجه، کودک حرکت طبیعی دست را از دست داده است، بهتر است برای معاینه پزشکی اقدام شود.
برای دریافت مشاوره تخصصی درباره پروتز زانو، فرم زیر را پر کنید تا تیم دکتر حمید هجرتی در سریع‌ترین زمان با شما تماس بگیرند.
از کجا بفهمیم آرنج کودک شکسته است؟
یکی از پرتکرارترین سؤال‌های والدین این است که از کجا بفهمیم آرنج کودک شکسته است؟ مشاهده تورم، درد و محدودیت حرکت می‌تواند احتمال شکستگی را مطرح کند، اما تشخیص قطعی تنها با نگاه کردن به آرنج امکان‌پذیر نیست. بعضی شکستگی‌ها به‌خصوص در مراحل اولیه ممکن است تغییر شکل واضحی ایجاد نکنند.
بهترین متخصص ارتوپدی ابتدا نحوه ایجاد آسیب، محل درد و توانایی کودک برای حرکت دادن دست را بررسی می‌کند و وضعیت پوست، حس دست و گردش خون نیز ارزیابی می‌شود. در صورت نیاز، تصویربرداری با اشعه ایکس برای بررسی استخوان‌ها انجام خواهد شد. در شکستگی‌های سوپراکوندیلار، تصاویر روبه‌رو و نیمرخ از قسمت انتهایی استخوان بازو می‌توانند برای تشخیص و ارزیابی جابه‌جایی مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین اگر کودک بعد از زمین خوردن دست خود را حرکت نمی‌دهد، درد و تورم قابل توجه دارد یا شکل آرنج تغییر کرده است، بهتر است تلاش برای تشخیص خانگی جای معاینه پزشکی را نگیرد.
انواع شکستگی آرنج در کودکان
شکستگی آرنج در کودکان یک نوع آسیب واحد نیست و استخوان‌های مختلفی در اطراف این مفصل می‌توانند دچار شکستگی شوند. نوع شکستگی، محل دقیق آن و میزان جابه‌جایی در انتخاب درمان اهمیت دارند. از انواع مهم شکستگی‌های اطراف آرنج می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
شکستگی سوپراکوندیلار استخوان بازو
این شکستگی در قسمت انتهایی استخوان بازو و درست بالاتر از مفصل آرنج ایجاد می‌شود و از شایع‌ترین شکستگی‌های آرنج در کودکان به شمار می‌رود. زمین خوردن روی دست کشیده یکی از مکانیسم‌های معمول آن است. این شکستگی می‌تواند بدون جابه‌جایی یا همراه با جابه‌جایی استخوان باشد.
شکستگی کندیل استخوان بازو
در این نوع آسیب، شکستگی در بخش انتهایی استخوان بازو و نزدیک سطح مفصل ایجاد می‌شود. بعضی از این شکستگی‌ها ممکن است بدون جابه‌جایی باشند، اما شکستگی‌های جابه‌جا شده می‌توانند به درمان دقیق‌تر و پیگیری نزدیک‌تر نیاز داشته باشند.
برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی ارتوپدی با ما در ارتباط باشید.
شکستگی سر یا گردن استخوان رادیوس
استخوان رادیوس یکی از دو استخوان ساعد است و قسمت بالایی آن در تشکیل مفصل آرنج نقش دارد. شکستگی این قسمت ممکن است پس از زمین خوردن یا وارد شدن نیرو به دست ایجاد شود و می‌تواند با درد و محدود شدن حرکت چرخشی ساعد همراه باشد.
شکستگی اولکرانون
اولکرانون همان برجستگی استخوانی پشت آرنج است که بخشی از استخوان اولنا را تشکیل می‌دهد. ضربه مستقیم به پشت آرنج یا برخی آسیب‌های شدید می‌توانند موجب شکستگی این ناحیه شوند. درمان بر اساس وضعیت شکستگی و میزان جابه‌جایی تعیین می‌شود.
شکستگی آرنج کودکان چگونه درمان می‌شود؟
درمان شکستگی آرنج کودکان در مشهد به عواملی مانند محل شکستگی، میزان جابه‌جایی، پایداری استخوان، وضعیت مفصل و وجود یا نبود آسیب عصبی و عروقی بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان برای همه کودکان یک روش درمانی مشابه در نظر گرفت.
در برخی شکستگی‌های بدون جابه‌جایی، بی‌حرکت کردن دست با آتل یا گچ می‌تواند روش مناسبی باشد. در مقابل، شکستگی‌های جابه‌جا شده یا ناپایدار ممکن است به جااندازی استخوان و در برخی موارد تثبیت با پین نیاز داشته باشند. تصمیم نهایی پس از بررسی معاینه و تصاویر رادیولوژی گرفته می‌شود.
درمان شکستگی آرنج کودک بدون جراحی
شکستگی آرنج کودک بدون جراحی در شرایطی امکان‌پذیر است که شکستگی پایدار باشد و جابه‌جایی قابل توجهی وجود نداشته باشد. پزشک ممکن است برای محافظت از استخوان و محدود کردن حرکت از آتل، اسپلینت یا گچ استفاده کند.
در برخی شکستگی‌های سوپراکوندیلار بدون جابه‌جایی، بی‌حرکت کردن قسمت بالای آرنج برای مدت مشخصی انجام می‌شود. طول دوره بی‌حرکتی به نوع شکستگی و نظر پزشک بستگی دارد و کودک اغلب در طول دوره درمان نیاز به پیگیری دارد.
چه زمانی شکستگی آرنج کودک به جراحی نیاز دارد؟
شکستگی آرنج کودک با جراحی عمدتا در شرایطی مطرح می‌شود که شکستگی جابه‌جایی قابل توجه داشته باشد، پس از جااندازی پایدار نماند یا وضعیت استخوان و مفصل به گونه‌ای باشد که درمان با بی‌حرکتی به‌تنهایی کافی نباشد. وجود آسیب‌های عصبی یا عروقی نیز می‌تواند در تصمیم‌گیری برای درمان فوری نقش داشته باشد.
برای نمونه، در بعضی شکستگی‌های سوپراکوندیلار جابه‌جا شده، جااندازی بسته و تثبیت با پین‌های پوستی انجام می‌شود. این موضوع به معنی نیاز همه شکستگی‌های آرنج به جراحی نیست؛ نوع دقیق شکستگی باید با معاینه و تصاویر رادیولوژی مشخص شود.
گچ گرفتن شکستگی آرنج کودکان چقدر طول می‌کشد؟
یکی از سوالات رایج والدین این است که شکستگی آرنج کودک چند روز گچ دارد؟ پاسخ مشخصی برای همه کودکان وجود ندارد، زیرا مدت بی‌حرکتی به نوع شکستگی، محل آسیب، میزان جابه‌جایی و روند ترمیم بستگی دارد.
برای مثال، در برخی شکستگی‌های سوپراکوندیلار بدون جابه‌جایی، ممکن است بی‌حرکتی حدود سه هفته توصیه شود، اما این عدد برای تمام شکستگی‌های آرنج قابل تعمیم نیست. در شکستگی‌های دیگر یا مواردی که جراحی انجام شده است، برنامه درمان و زمان خارج کردن گچ یا آتل متفاوت خواهد بود.
نکته مهم این است که والدین نباید صرفا بر اساس کاهش درد، گچ یا آتل را زودتر از زمان تعیین‌شده خارج کنند. استخوان ممکن است هنوز به اندازه کافی پایدار نشده باشد و نیاز به پیگیری داشته باشد.
شاید این مطلب برای شما مفید باشد: چه زمانی پس از شکستگی استخوان جوش می‌خورد؟
شکستگی آرنج کودک چقدر طول می‌کشد خوب شود؟
مدت زمان خوب شدن شکستگی آرنج کودک به سن کودک، محل شکستگی، نوع آسیب، میزان جابه‌جایی و روش درمان بستگی دارد. کودکان اغلب توانایی ترمیم استخوانی خوبی دارند، اما جوش خوردن استخوان با بازگشت کامل حرکت آرنج یکسان نیست.
پس از خارج کردن گچ، ممکن است کودک برای مدتی احساس خشکی یا محدودیت حرکت داشته باشد. این حالت در برخی شکستگی‌های اطراف آرنج قابل مشاهده است و دامنه حرکتی می‌تواند به‌تدریج بهتر شود. در برخی موارد نیز پزشک بر اساس شرایط کودک تمرین‌های حرکتی یا فیزیوتراپی را توصیه می‌کند. بنابراین بهتر است زمان بهبودی را تنها بر اساس تعداد روزهای گچ یا برطرف شدن درد ارزیابی نکنیم. وضعیت استخوان در پیگیری‌های پزشکی و دامنه حرکت آرنج نیز اهمیت دارد.
مراقبت از کودک بعد از شکستگی آرنج
مراقبت از کودک بعد از شکستگی آرنج بخش مهمی از درمان است. گچ یا آتل باید طبق دستور پزشک نگهداری شود و والدین باید تغییرات دست و انگشتان کودک را زیر نظر داشته باشند. در ساعات و روزهای ابتدایی، تورم ممکن است وجود داشته باشد و بالا نگه داشتن اندام طبق توصیه پزشک می‌تواند به کنترل تورم کمک کند.
مراقبت‌های مهم شامل موارد زیر است:
- اگر گچ معمولی استفاده شده، از خیس شدن آن جلوگیری شود.
- افزایش غیرعادی درد یا تورم جدی گرفته شود.
- رنگ و دمای انگشتان بررسی شود.
- بروز بی‌حسی یا گزگز در انگشتان به پزشک اطلاع داده شود.
- کودک از وارد کردن ضربه یا فشار به دست آسیب‌دیده منع شود.
- ویزیت‌های تعیین‌شده و در صورت نیاز تصویربرداری‌های کنترلی انجام شود.
- گچ یا آتل بدون دستور پزشک خارج یا دستکاری نشود.
اگر گچ ترک خورده، بیش از حد شل یا سفت شده یا لبه آن باعث آسیب پوستی می‌شود، باید برای بررسی و اصلاح آن با مرکز درمانی تماس گرفت.
چه زمانی شکستگی آرنج کودک نیاز به مراجعه فوری دارد؟
برخی علائم پس از شکستگی آرنج می‌توانند نشان‌دهنده مشکل در عصب یا گردش خون دست باشند و نیاز به ارزیابی فوری دارند. به‌خصوص در شکستگی‌های جابه‌جا شده، بررسی وضعیت عصبی و عروقی دست اهمیت زیادی دارد.
در صورت مشاهده موارد زیر، مراجعه فوری پزشکی اهمیت دارد:
- تغییر شکل واضح آرنج یا دست
- درد شدید و رو به افزایش
- تورم شدید یا سریع
- بی‌حسی یا گزگز انگشتان
- سرد یا بسیار رنگ‌پریده شدن دست
- ناتوانی کودک در حرکت دادن انگشتان
- ایجاد زخم باز در محل شکستگی
- مشاهده استخوان از داخل زخم
رنگ‌پریدگی یا سرد شدن دست، از بین رفتن نبض قابل لمس، اختلال حس یا ناتوانی در حرکت انگشتان از علائمی هستند که در ارزیابی شکستگی‌های آرنج کودک اهمیت ویژه‌ای دارند.
عوارض شکستگی آرنج کودکان چیست؟
عوارض شکستگی آرنج کودکان به محل و شدت شکستگی، میزان جابه‌جایی، آسیب‌های همراه و نحوه درمان بستگی دارد. بسیاری از کودکان پس از درمان مناسب به حرکت طبیعی یا نزدیک به طبیعی آرنج برمی‌گردند، اما برخی شکستگی‌ها به‌خصوص انواع پیچیده‌تر نیاز به پیگیری دقیق‌تری دارند.
از عوارض احتمالی می‌توان به محدودیت حرکتی، خشکی مفصل، جوش خوردن استخوان در وضعیت نامناسب و تغییر زاویه آرنج اشاره کرد. در شکستگی‌های شدیدتر، آسیب عصب یا عروق نیز ممکن است رخ دهد. برای مثال، برخی شکستگی‌های سوپراکوندیلار جابه‌جا شده می‌توانند با آسیب عصبی یا عروقی همراه شوند و به همین دلیل ارزیابی این موارد در زمان مراجعه اهمیت دارد.
یکی از تغییرات احتمالی پس از بدجوش خوردن برخی شکستگی‌های اطراف آرنج، تغییر زاویه آرنج به سمت داخل است که با اصطلاحاتی مانند cubitus varus شناخته می‌شود. احتمال بروز چنین عوارضی به نوع شکستگی و نحوه ترمیم آن بستگی دارد و نمی‌توان آن را به همه کودکان تعمیم داد.
آیا بعد از شکستگی آرنج کودک فیزیوتراپی لازم است؟
نیاز به فیزیوتراپی بعد از شکستگی آرنج به نوع شکستگی، روش درمان، مدت بی‌حرکتی و میزان محدودیت حرکتی کودک بستگی دارد. بنابراین فیزیوتراپی برای همه کودکان پس از شکستگی آرنج به یک شکل انجام نمی‌شود.
پس از خارج شدن گچ یا آتل، ممکن است آرنج برای مدتی خشک باشد و حرکت آن نسبت به قبل محدودتر شود. در بسیاری از موارد، حرکت مفصل به‌تدریج بهتر می‌شود و پزشک بر اساس معاینه تصمیم می‌گیرد که آیا تمرین‌های حرکتی در منزل کافی است یا کودک به برنامه توانبخشی نیاز دارد. در برخی شکستگی‌های سوپراکوندیلار، بازگشت دامنه حرکت با گذشت زمان اتفاق می‌افتد و فیزیوتراپی روتین همیشه ضروری نیست.
انجام تمرین‌های حرکتی شدید یا اصرار به باز کردن مفصل پیش از زمان مناسب می‌تواند برای کودک دردناک باشد؛ بنابراین بهتر است نوع و زمان شروع تمرین‌ها بر اساس دستور پزشک تعیین شود.
سوالات متداول
بله، ممکن است کودک با وجود شکستگی آرنج همچنان بتواند انگشتان خود را حرکت دهد. توانایی حرکت انگشتان به‌تنهایی شکستگی را رد نمی‌کند و معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری برای تشخیص لازم است.
تورم پس از بسیاری از آسیب‌های استخوانی و مفصلی آرنج دیده می‌شود، اما میزان و روند آن اهمیت دارد. تورم شدید یا رو به افزایش، به‌خصوص اگر با تغییر رنگ انگشتان، بی‌حسی یا درد شدید همراه باشد، نیاز به ارزیابی فوری دارد.
در برخی آسیب‌های حاد، استفاده صحیح از سرما می‌تواند به کنترل درد و تورم کمک کند، اما اگر شکستگی مطرح باشد، نباید استفاده از کمپرس باعث تأخیر در مراجعه پزشکی شود. همچنین یخ نباید مستقیماً روی پوست قرار گیرد و نحوه استفاده باید با توجه به شرایط کودک باشد.
بازگشت به ورزش به نوع شکستگی، روند ترمیم استخوان و دامنه حرکتی آرنج بستگی دارد. حتی اگر درد کاهش یافته باشد، استخوان ممکن است هنوز برای فعالیت‌های پرفشار آماده نباشد. زمان شروع دوباره ورزش باید توسط پزشک مشخص شود.
داشتن یک شکستگی به این معنی نیست که حتماً شکستگی دوباره رخ خواهد داد. با این حال، کودک باید تا زمان تکمیل ترمیم از فعالیت‌هایی که احتمال ضربه یا سقوط دارند طبق توصیه پزشک دوری کند. در صورت وجود تغییر شکل یا محدودیت حرکتی باقی‌مانده نیز پیگیری اهمیت دارد.
جمع‌بندی
شکستگی آرنج کودکان اغلب پس از زمین خوردن یا ضربه ایجاد می‌شود و می‌تواند با درد، تورم، کبودی و کاهش حرکت همراه باشد. از آنجا که ظاهر آرنج و شدت درد به‌تنهایی برای تشخیص نوع شکستگی کافی نیست، معاینه پزشکی و در صورت نیاز تصویربرداری برای مشخص شدن آسیب اهمیت دارد. درمان می‌تواند از بی‌حرکت کردن با آتل یا گچ تا جااندازی و در برخی موارد تثبیت جراحی متفاوت باشد. انتخاب روش درمان به محل شکستگی، میزان جابه‌جایی، پایداری استخوان و وضعیت عصب و عروق دست بستگی دارد. همچنین مدت گچ گرفتن و زمان بازگشت کامل حرکت برای هر کودک یکسان نیست.
اگر کودک شما در مشهد پس از زمین خوردن یا ضربه دچار درد، تورم، تغییر شکل یا محدودیت حرکت آرنج شده است، ارزیابی توسط دکتر حمید هجرتی، متخصص ارتوپدی در مشهد می‌تواند به تشخیص دقیق نوع آسیب و انتخاب روش درمان متناسب با شرایط کودک کمک کند.