درمان خار پاشنه در مشهد + معرفی بهترین روش

درمان خار پاشنه معمولا با روش‌های غیرجراحی آغاز می‌شود و در بسیاری از افراد می‌توان با کاهش فشار روی پا، تمرینات کششی، اصلاح کفش، فیزیوتراپی و برخی روش‌های تخصصی، درد پاشنه را کنترل کرد. برخلاف تصور رایج، وجود خار استخوانی در عکس همیشه به این معنی نیست که همین زائده علت اصلی درد است و بسیاری از افراد مبتلا به درد پاشنه در واقع دچار التهاب فاشیای کف پا هستند. نوع درمان به شدت درد، مدت زمان علائم، میزان فعالیت روزانه، وضعیت پا و پاسخ بیمار به درمان‌های قبلی بستگی دارد. در ادامه با روش‌های مختلف درمان خار پاشنه در مشهد، از درمان‌های خانگی و فیزیوتراپی تا شاک ویو، تزریق و جراحی آشنا می‌شویم.

خار پاشنه چیست و چه تفاوتی با التهاب فاشیای کف پا دارد؟

خار پاشنه به یک زائده استخوانی کوچک در قسمت زیرین استخوان پاشنه گفته می‌شود که اغلب در اثر فشار و کشش طولانی‌مدت روی ساختارهای کف پا ایجاد می‌شود. این زائده ممکن است در عکس رادیولوژی دیده شود، اما وجود آن لزوما به معنی دردناک بودن نیست.

یکی از شایع‌ترین علل درد پاشنه، التهاب یا آسیب فاشیای کف پا یا Plantar Fasciitis است. فاشیای کف پا نواری از بافت است که از پاشنه تا جلوی پا امتداد دارد و نقش مهمی در حفظ قوس پا دارد. بنابراین خار پاشنه و فاشیای کف پا دقیقا یک بیماری نیستند، هرچند ممکن است هم‌زمان در یک فرد دیده شوند.

درد ناشی از التهاب فاشیای کف پا معمولا هنگام برداشتن اولین قدم‌ها پس از بیدار شدن از خواب یا بعد از نشستن طولانی شدیدتر است و ممکن است پس از چند دقیقه راه رفتن کمتر شود.

آیا خار پاشنه درمان می‌شود؟

بله، در بسیاری از موارد می‌توان درد مرتبط با خار پاشنه و التهاب فاشیای کف پا را با درمان مناسب کاهش داد. درمان اغلب به صورت مرحله‌ای انجام می‌شود و برای همه بیماران یک روش ثابت وجود ندارد.

در بیشتر افراد ابتدا از روش‌های غیرجراحی استفاده می‌شود. کاهش فعالیت‌های تشدیدکننده درد، استفاده از کفش مناسب، تمرینات کششی، فیزیوتراپی و در برخی بیماران شاک ویو یا سایر روش‌های تخصصی می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند. جراحی معمولاً زمانی مطرح می‌شود که درمان‌های غیرجراحی طی مدت مناسب نتیجه مطلوبی ایجاد نکرده باشند.

بهترین روش درمان خار پاشنه چیست؟

بهترین روش درمان خار پاشنه به علت درد، شدت علائم و مدت زمان درگیری بستگی دارد. برای فردی که به تازگی دچار درد پاشنه شده است، ممکن است درمان‌های ساده و محافظه‌کارانه کافی باشند، در حالی که درد مزمن و مقاوم به درمان به بررسی دقیق‌تر و روش‌های تخصصی‌تری نیاز دارد.

وضعیت بیمار	روش‌هایی که ممکن است بررسی شوند
درد خفیف و تازه شروع‌شده	کاهش فعالیت، یخ، کفش مناسب و تمرینات کششی
درد مداوم	فیزیوتراپی، اصلاح الگوی حرکتی و کفی مناسب
درد مزمن مقاوم	شاک ویو یا برخی درمان‌های تزریقی با نظر پزشک
عدم پاسخ به درمان‌های غیرجراحی	بررسی روش‌های جراحی در بیماران منتخب

هدف درمان فقط کاهش درد نیست، بلکه باید عواملی که فشار اضافی به پاشنه وارد می‌کنند نیز شناسایی و تا حد امکان اصلاح شوند.

برای دریافت مشاوره تخصصی درباره درمان خارپاشنه، فرم زیر را پر کنید تا تیم دکتر حمید هجرتی در سریع‌ترین زمان با شما تماس بگیرند.

درمان خار پاشنه در خانه

در مراحل اولیه، برخی اقدامات خانگی می‌توانند به کاهش فشار روی پاشنه و کنترل درد کمک کنند. البته درمان خانگی جایگزین ارزیابی پزشکی در دردهای شدید، طولانی‌مدت یا غیرمعمول نیست. مهم‌ترین اقدامات خانگی شامل موارد زیر است:

• کاهش موقت فعالیت‌هایی مانند دویدن، پریدن و ایستادن طولانی
• استفاده از کمپرس سرد روی ناحیه دردناک
• پوشیدن کفش مناسب با حمایت کافی از قوس پا
• پرهیز از راه رفتن طولانی با پای برهنه روی سطوح سخت
• انجام منظم تمرینات کششی مخصوص ساق پا و فاشیای کف پا
• کنترل وزن در صورت وجود اضافه وزن

استراحت کامل معمولا ضروری نیست، اما بهتر است فعالیت‌هایی که درد را تشدید می‌کنند برای مدتی محدود شوند.

ورزش و حرکات کششی برای خار پاشنه

تمرینات کششی یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان غیرجراحی درد پاشنه هستند. هدف این تمرینات کاهش کشش واردشده به فاشیای کف پا و افزایش انعطاف‌پذیری عضلات ساق و تاندون آشیل است.

از تمریناتی که ممکن است در برنامه درمانی استفاده شوند می‌توان به کشش عضلات پشت ساق، کشش فاشیای کف پا و برخی تمرینات تقویتی کف پا اشاره کرد. شدت و نوع تمرین بهتر است بر اساس وضعیت بیمار انتخاب شود.

انجام حرکات با درد شدید یا اجرای نادرست تمرینات ممکن است علائم را افزایش دهد؛ بنابراین در صورت ادامه درد بهتر است برنامه تمرینی زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست تنظیم شود.

کفش و کفی مناسب برای خار پاشنه

کفش نامناسب می‌تواند فشار واردشده بر پاشنه را افزایش دهد. کفشی که برای فرد مبتلا به درد پاشنه انتخاب می‌شود بهتر است دارای پاشنه و کفی نسبتاً مناسب، حمایت کافی از قوس پا و فضای مناسب برای انگشتان باشد.

در برخی افراد ممکن است پزشک استفاده از کفی یا وسایل حمایت‌کننده کف پا را پیشنهاد کند. انتخاب کفی باید با توجه به شکل پا، قوس کف پا و الگوی راه رفتن انجام شود و نمی‌توان یک نوع کفی را برای همه افراد مناسب دانست.

فیزیوتراپی خار پاشنه

فیزیوتراپی می‌تواند یکی از روش‌های موثر در درمان دردهای مزمن پاشنه باشد. در جلسات فیزیوتراپی، علاوه بر تمرینات کششی و تقویتی، ممکن است بر اصلاح نحوه راه رفتن، کاهش فشار واردشده بر فاشیای کف پا و افزایش انعطاف‌پذیری عضلات تمرکز شود.

نوع تکنیک‌های مورد استفاده بسته به شرایط بیمار متفاوت است. فیزیوتراپی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که بیمار تمرینات توصیه‌شده را در خانه نیز به‌طور منظم ادامه دهد.

درمان خار پاشنه با شاک ویو

شاک ویو یکی از روش‌های غیرجراحی است که ممکن است برای برخی افراد مبتلا به درد مزمن پاشنه و فاشیای کف پا که به درمان‌های اولیه پاسخ کافی نداده‌اند مورد استفاده قرار گیرد.

در این روش امواج صوتی با انرژی کنترل‌شده به ناحیه دردناک منتقل می‌شوند. هدف از درمان کاهش درد و تحریک فرآیندهای ترمیمی در بافت است. شاک ویو معمولا بدون برش جراحی انجام می‌شود و بیمار پس از جلسه درمان می‌تواند فعالیت‌های سبک روزانه خود را ادامه دهد.

شاک ویو خار پاشنه چگونه انجام می‌شود؟

در زمان انجام شاک ویو، دستگاه روی ناحیه دردناک پاشنه قرار می‌گیرد و امواج کنترل‌شده به بافت هدف منتقل می‌شوند. مدت هر جلسه معمولا کوتاه است و تعداد جلسات بر اساس شدت علائم و پاسخ بیمار مشخص می‌شود.

چند جلسه شاک ویو برای خار پاشنه لازم است؟

تعداد جلسات برای همه بیماران یکسان نیست. برخی بیماران طی چند جلسه درمان می‌شوند، اما تصمیم درباره تعداد جلسات باید با توجه به شدت درد و پاسخ فرد به درمان گرفته شود.

آیا شاک ویو خار پاشنه درد دارد؟

ممکن است هنگام درمان مقداری ناراحتی یا درد خفیف احساس شود، اما شدت آن به حساسیت بیمار و تنظیمات دستگاه بستگی دارد. در بیشتر موارد درمان قابل تحمل است.

درمان خار پاشنه با PRP

تزریق PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت یکی دیگر از روش‌هایی است که ممکن است در برخی بیماران مبتلا به درد مزمن فاشیای کف پا مورد بررسی قرار گیرد. در این روش مقدار کمی خون از بیمار گرفته می‌شود و پس از جداسازی پلاکت‌ها، محلول تهیه‌شده به ناحیه مورد نظر تزریق می‌شود.

PRP درمان اولیه همه بیماران مبتلا به خار پاشنه نیست و معمولا زمانی بررسی می‌شود که درمان‌های محافظه‌کارانه نتیجه کافی ایجاد نکرده باشند. انتخاب این روش باید بر اساس معاینه، شدت علائم و نظر متخصص ارتوپدی انجام شود.

برای آشنایی بیشتر با کاربرد این روش می‌توانید مقاله درمان‌های PRP در ارتوپدی را نیز مطالعه کنید.

تزریق کورتون برای خار پاشنه

تزریق داروهای کورتیکواستروئیدی ممکن است در بعضی بیماران برای کاهش موقت التهاب و درد استفاده شود. با این حال این روش برای همه بیماران مناسب نیست و تکرار بیش از حد تزریق می‌تواند خطر آسیب به بافت‌های اطراف را افزایش دهد.

به همین دلیل تزریق کورتون باید فقط پس از بررسی توسط پزشک و در شرایطی که بیمار کاندید مناسبی برای این درمان باشد انجام شود.

آیا خار پاشنه با دارو درمان می‌شود؟

داروهای ضدالتهاب ممکن است در برخی افراد به کاهش موقت درد کمک کنند، اما اغلب به‌تنهایی علت زمینه‌ای فشار یا کشش واردشده به کف پا را اصلاح نمی‌کنند.

مصرف دارو باید با توجه به شرایط بیمار، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای دیگری که مصرف می‌کند انجام شود. افرادی که مشکلات گوارشی، کلیوی، قلبی یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای دارند نباید داروهای ضدالتهاب را به صورت خودسرانه مصرف کنند.

آیا خار پاشنه بدون جراحی درمان می‌شود؟

در بسیاری از موارد بله. بیشتر بیماران ابتدا با روش‌های غیرجراحی درمان می‌شوند و جراحی اولین انتخاب نیست.

اصلاح فعالیت، کشش، کفش مناسب، فیزیوتراپی، کاهش فشار روی پا و در برخی موارد شاک ویو یا سایر روش‌های تخصصی می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند. تنها در بیمارانی که با وجود درمان مناسب و کافی همچنان درد شدید و محدودیت عملکردی دارند، جراحی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

چه زمانی خار پاشنه به جراحی نیاز دارد؟

جراحی عمدتا زمانی مطرح می‌شود که درد پاشنه مزمن باشد و بیمار پس از طی دوره کافی درمان‌های غیرجراحی همچنان دچار درد قابل توجه و محدودیت در راه رفتن یا فعالیت‌های روزانه باشد.

قبل از تصمیم به جراحی لازم است علت درد به‌درستی مشخص شود؛ زیرا وجود خار استخوانی در عکس به‌تنهایی دلیل کافی برای جراحی نیست.

جراحی خار پاشنه چگونه انجام می‌شود؟

روش جراحی بسته به علت درد و وضعیت فاشیای کف پا می‌تواند متفاوت باشد. دو روشی که ممکن است در بیماران منتخب مورد بررسی قرار گیرند عبارت‌اند از:

فاشیاتومی پلانتار

در این روش بخشی از فاشیای کف پا آزاد می‌شود تا کشش و فشار واردشده به ناحیه پاشنه کاهش یابد.

برداشتن خار استخوانی

در برخی بیماران ممکن است پزشک برداشتن بخشی از زائده استخوانی را نیز در نظر بگیرد. با این حال برداشتن خار برای همه بیماران ضروری نیست و تصمیم درباره آن پس از بررسی دقیق گرفته می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر درباره هزینه‌ها می‌توانید صفحه هزینه درمان خار پاشنه را مشاهده کنید.

آیا جراحی خار پاشنه خطرناک است؟

جراحی خار پاشنه مانند هر عمل جراحی دیگری می‌تواند با عوارض احتمالی همراه باشد. عفونت، خونریزی، درد ماندگار، آسیب به اعصاب اطراف و مشکلات ترمیم زخم از جمله عوارضی هستند که ممکن است رخ دهند.

البته احتمال بروز عوارض به شرایط بیمار، نوع جراحی، وضعیت بافت و تجربه تیم درمان بستگی دارد. به همین دلیل جراحی اغلب تنها زمانی پیشنهاد می‌شود که مزایای مورد انتظار آن بیشتر از خطرات احتمالی باشد.

درمان خار پاشنه چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان بهبود در افراد مختلف متفاوت است. بسیاری از بیماران طی چند هفته تا چند ماه کاهش تدریجی علائم را تجربه می‌کنند، اما دردهای مزمن ممکن است به درمان طولانی‌تری نیاز داشته باشند.

شدت بیماری، میزان فعالیت، اضافه وزن، وضعیت عضلات ساق، نوع درمان و میزان پایبندی بیمار به تمرینات و توصیه‌های پزشکی می‌توانند بر سرعت بهبود تأثیر بگذارند.

نباید انتظار داشت که درد خار پاشنه همیشه طی چند روز برطرف شود. درمان این مشکل در بسیاری از افراد نیازمند صبر و ادامه منظم درمان است.

عوامل خطر خار پاشنه

برخی شرایط می‌توانند احتمال بروز درد پاشنه و مشکلات فاشیای کف پا را افزایش دهند، از جمله:

• اضافه وزن
• ایستادن طولانی‌مدت
• دویدن و فعالیت‌های پرجهش
• استفاده از کفش نامناسب
• سفتی عضلات پشت ساق
• محدودیت انعطاف‌پذیری مچ پا
• کف پای صاف یا قوس بسیار زیاد پا
• افزایش ناگهانی فعالیت ورزشی
• برخی الگوهای غیرطبیعی راه رفتن

شناسایی و اصلاح این عوامل بخشی از درمان محسوب می‌شود.

خار پاشنه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص معمولا با شرح حال و معاینه پزشک آغاز می‌شود. محل دقیق درد، زمان تشدید علائم، سابقه فعالیت ورزشی، وضعیت کفش و شکل راه رفتن می‌توانند به تشخیص کمک کنند.

در صورت نیاز ممکن است رادیوگرافی برای بررسی استخوان‌های پا درخواست شود. سونوگرافی یا MRI نیز در بعضی شرایط خاص می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند، اما برای همه بیماران ضروری نیستند.

آزمایش خون نیز به صورت روتین برای تشخیص خار پاشنه انجام نمی‌شود و تنها در شرایطی که پزشک به بیماری زمینه‌ای دیگری شک داشته باشد ممکن است درخواست شود.

چه زمانی درد پاشنه ممکن است خار پاشنه نباشد؟

هر نوع درد پاشنه ناشی از خار پاشنه یا التهاب فاشیای کف پا نیست. برخی مشکلات دیگر نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند، از جمله:

• مشکلات تاندون آشیل
• شکستگی استرسی استخوان پاشنه
• گیر افتادگی یا آسیب برخی اعصاب
• آسیب‌های ورزشی
• التهاب سایر بافت‌های اطراف پاشنه

اگر درد شدید، ناگهانی، همراه با تورم قابل توجه، بی‌حسی، تب یا ناتوانی در تحمل وزن باشد، بهتر است بیمار سریع‌تر توسط پزشک بررسی شود.

اگر خار پاشنه درمان نشود چه می‌شود؟

در صورت ادامه درد و عدم اصلاح عوامل ایجادکننده، فرد ممکن است به مرور نحوه راه رفتن خود را تغییر دهد تا فشار کمتری روی پاشنه وارد شود. این تغییر می‌تواند فشار بیشتری بر سایر قسمت‌های پا، زانو، لگن یا کمر وارد کند.

درد مزمن همچنین ممکن است فعالیت روزانه، ورزش، کار و زندگی فرد را محدود کند. به همین دلیل اگر درد پاشنه بیش از چند هفته ادامه پیدا کند یا شدت آن افزایش یابد، بهتر است علت آن بررسی شود.

روش‌های پیشگیری از خار پاشنه

برای کاهش احتمال ایجاد یا عود درد پاشنه می‌توان به نکات زیر توجه کرد:

• استفاده از کفش مناسب
• افزایش تدریجی فعالیت ورزشی
• انجام حرکات کششی قبل و بعد از ورزش
• حفظ وزن مناسب
• پرهیز از ایستادن طولانی روی سطوح سخت
• درمان مشکلات ساختاری پا در صورت نیاز
• جایگزین کردن کفش‌های فرسوده

درمان خار پاشنه در مشهد توسط دکتر حمید هجرتی

انتخاب روش درمان خار پاشنه باید بر اساس علت اصلی درد و شرایط هر بیمار انجام شود. دکتر حمید هجرتی، متخصص و جراح ارتوپدی، با بررسی وضعیت پاشنه، نحوه راه رفتن، شدت علائم و پاسخ بیمار به درمان‌های قبلی می‌تواند روش مناسب درمان را مشخص کند.

در بسیاری از بیماران ابتدا درمان‌های غیرجراحی مانند اصلاح فعالیت، تمرینات کششی، فیزیوتراپی، اصلاح کفش یا روش‌های تخصصی مورد بررسی قرار می‌گیرند و تنها در موارد خاص جراحی مطرح می‌شود.

اگر درد پاشنه مدت زیادی ادامه داشته، راه رفتن را دشوار کرده یا با درمان‌های خانگی کاهش پیدا نکرده است، مراجعه به متخصص ارتوپدی می‌تواند به تشخیص دقیق علت درد و انتخاب درمان مناسب کمک کند.

سوالات متداول

جمع‌بندی

خار پاشنه و التهاب فاشیای کف پا از علل شایع درد پاشنه هستند، اما درمان آنها برای همه بیماران یکسان نیست. بسیاری از افراد با روش‌های غیرجراحی مانند اصلاح فعالیت، تمرینات کششی، کفش مناسب، فیزیوتراپی و در صورت نیاز روش‌هایی مانند شاک ویو بهبود پیدا می‌کنند. جراحی معمولا اولین روش درمان نیست و تنها در بیمارانی که درد مزمن و مقاوم به درمان دارند بررسی می‌شود. مهم‌ترین نکته، تشخیص صحیح علت درد پاشنه و انتخاب درمان بر اساس شرایط هر فرد است.