به دلیل سختی های عمل تعویض مفصل زانو، بسیاری از بیماران به دنبال روش هایی برای عدم انجام این عمل هستند. جراحی تعویض مفصل زانو یک روش تهاجمی و سخت است اما خوشبختانه روشهای جایگزینی نیز برای تعویض مفصل زانو وجود دارد که در ادامه به برخی از متداولترین آنها که نتایج اثربخشی نیز دارند اشاره مینماییم.
روش های جایگزین تعویض مفصل زانو
شناخت روشهای جایگزین تعویض مفصل زانو برای بیماران و پزشکان اهمیت زیادی دارد. این روشها میتوانند گزینههای کمتهاجمیتر و با دوره بهبودی سریعتر را ارائه دهند، به خصوص برای افرادی که شرایط مناسب برای جراحی تعویض کامل مفصل را ندارند. همچنین، آگاهی از این گزینهها میتواند به تأخیر انداختن نیاز به جراحی تعویض کامل، کاهش درد و بهبود عملکرد زانو کمک کند، که در نهایت به افزایش کیفیت زندگی بیماران منجر میشود. در ادامه برخی از روش های جایگزین این عمل را از زبان بهترین متخصص ارتوپدی در مشهد عنوان نموده ایم.
درمان با سلولهای بنیادی
درمان با سلول های بنیادی بر مبنای التیام و ترمیم بافتها از جمله غضروفها است. مطالعات اخیر نشان میدهد که درمان با سلولهای بنیادی تاثیرات مفیدی در درمان استئوآرتریت خفیف، متوسط و شدید زانو دارد با این وجود FDA هنوز درمان با سلولها بنیادی را برای آرتریت مورد تایید قرار نداده است.
پی آر پی
درمان با پلاسمای غنی از پلاکت که به روش پی آر پی معروف است یکی از روشهای جایگزین تعویض مفصل زانو است. پلاکتها دارای فاکتورهای رشد هستند که میتواند در درمان زانو درد موثر باشند.
روش پی آر پی زانو از سه مرحله تشکیل شده است:
- مقداری خون از بیمار گرفته میشود.
- پلاکتها از خون فرد استخراج میشود.
- پلاسمای غنی از پلاکت به مفصل زانو تزریق میشود.
نتایج تحقیقات انجام شده بیانگر این موضوع است که درمان به روش پی آر پی در درمان استئوآرتریت خفیف تا متوسط موثر است.
پس از تزریق پی آر پی تا حدود یک سال میزان درد بهبود مییابد و بیمار میتواند با سهولت راه برود و فعالیتهای روزانهی خود را انجام دهد. با این وجود هنوز تحقیقات بیشتری در مورد این روش باید انجام شود.
بیشتر بخوانید: هزینه پی آر پی زانو در مشهد
پرولوتراپی
در این روش محلول دکستروز به مفصل زانو تزریق میشود. این محلول با افزایش جریان خون باعث التیام زانو میشود. نتایج تزریق نشان میدهد که پس از پرولوتراپی میزان درد و سفتی زانو کاهش مییابد. همچنین روند تدریجی التیام به همراه بهبود عملکرد در طی زمان ایجاد میشود.
با اینکه این روش کاملا بیخطر است با این وجود به تحقیقات بیشتری پیرامون آن نیاز است.
تزریق اسید هیالورونیک
اسید هیالورونیک شبیه مادهای است که توسط سلولهای خاصی در مفصل به نام سلولهای سینوویال نوع B تولید میشود. این ماده به عنوان روان کننده و ضربه گیر در مفصل عمل میکند و عملکرد مفصل را حمایت میکند.
تزریق 2 میلیلیتر از این ماده میتواند در تسکین و التیام مفصل زانو تاثیر مثبتی داشته باشد.
با وجود تحقیقات بسیاری که در این باره انجام شده است توصیه میشود تحقیقات بیشتری پیرامون آن صورت بگیرد.
آمبولیزاسیون شریان ژنیکولار (GAE)
آمبولاسیون شریان ژنیکولار یک روش کم تهاجمی است که به عنوان جایگزین تعویض مفصل زانو به کار میرود. در این روش، جریان خون به سمت لایههای متورم زانو محدود میشود، در نتیجه التهاب کاهش مییابد و درد زانو که به دلیل آرتروز ایجاد شده است بهبود مییابد.
نتایج آخرین تحقیقاتی که در سال 2020 انجام شده است نشان میدهد که روش GAE درمان موثری برای افرادی است که زانو درد متوسط تا شدید دارند.
یونی اسپیسر (Unispacer)
یونی اسپیسر دستگاهی است که در مفصل آسیب دیده قرار میگیرد و میتواند به عنوان یک فاصله دهنده برای جدا کردن سطح فرسودهی زانو عمل کند. در این روش نیازی به برش استخوان و استفاده از ایمپلنت زانو وجود ندارد و نسبت به روش جراحی تعویض مفصل زانو یک روش کم تهاجمی محسوب میشود.
با وجود اینکه این روش یکی از درمانهای موثر است که اثربخشی بالایی دارد اما برخی بیماران کاندید این عمل نیستند.
در چه شرایطی روش های جایگزین تعویض مفصل انجام می شود؟
روش های جایگزین تعویض مفصل، گزینه هایی هستند که برای درمان مشکلات مفصلی به جای تعویض کامل مفصل استفاده می شوند. این روش ها معمولاً کمتر تهاجمی بوده و برای بیماران خاصی مناسب هستند.
شرایطی که ممکن است روش های جایگزین تعویض مفصل انجام شود:
- سن پایین بیمار: در افراد جوان تر که عمر طولانی تری پیش رو دارند، ممکن است از روش های جایگزین استفاده شود تا نیاز به جراحی مجدد در آینده کاهش یابد.
- آسیب محدود به مفصل: اگر تخریب مفصل محدود به بخش کوچکی باشد، ممکن است روش های جزئی تر مانند استئوتومی یا ترمیم غضروف مناسب باشند.
- بیماری های زمینه ای: در بیمارانی که شرایط پزشکی خاصی دارند و ممکن است جراحی بزرگ برایشان خطرناک باشد، روش های جایگزین می تواند مفید باشد.
- فعالیت بالای بیمار: برای افرادی که سطح فعالیت بالایی دارند، روش های حفظ مفصل می تواند گزینه بهتری باشد.
- آرتروز اولیه: در مراحل اولیه آرتروز، روش های محافظه کارانه تر مانند تزریق های داخل مفصلی یا فیزیوتراپی می تواند مؤثر باشد.
- ترجیح بیمار: برخی بیماران ممکن است ترجیح دهند از روش های کمتر تهاجمی استفاده کنند.
- مشکلات خاص مفصلی: برخی مشکلات مفصلی مانند نکروز آواسکولار در مراحل اولیه، ممکن است با روش های جایگزین بهتر درمان شوند.